Thức lâu mới biết đêm dài. Phải qua thời gian thử lửa mới biết vàng ròng hay không? Nhiều tiến bộ nhày vọt về kỹ thuật phân tích ngành y trong nhiều thế kỷ qua đã theo đuổi chiến thuật đặt hóa chất tổng hợp vào vị trí tiền đạo trong đội hình phòng chống bệnh tật. Đúng là có hiệu quả khi dùng thuốc đặc hiệu đúng chỉ định; nhưng sau nhiều công trình nghiên cứu đại trà kéo dài hàng chục năm, thầy thuốc bắt đầu vừa phân vân vừa lúng túng vì tác dụng phụ của thuốc hóa chất là vấn đề không thể chối cãi.
Lý do rất đơn giản. Hóa chất tổng hợp cho dù có cấu trúc rập khuôn hoạt chất thiên nhiên vẫn không an toàn kho áp dụng dài lâu nếu so sánh với tác chất từ nguyên liệu thiên nhiên. Sinh tố E tổng hợp đúng là có tác dụng kháng oxy-hóa như mong muốn nhưng vẫn thiếu gì đó khi so sánh với thành cũng là E trong rau quả. Ma-giê tổng hợp tuy vẫn có tác dụng chống tress nhưng khi so sánh với Magiê trong ngũ cốc thì mười phân chưa vẹn mười.
Không quá khó để tìm ra nguyên nhân. Sinh tố, khoáng chất hay bất cứ tác chất nào trong thực phẩm, tuy hàm lượng không cao bằng thuốc hóa chất tổng hợp nhưng tác dụng lại tối ưu vì bên cạnh đó bao giờ cũng có sẵn nhiều hoạt chất sinh học khác có tác dụng hỗ tương. Nói cách khác, cho dù khéo cách mấy thì phòng thí nghiệm vẫn chưa thể thiết kế công thức thuốc bổ với tỷ lệ như thành phần trong món ăn. Chính vì thế, nếu không có nhu cầu điều trị cấp bách, áp dụng thực phẩm với tri thức y học như lời dạy của Hyppocrates: "Hãy xem thực phẩm như thuốc để dùng thực phẩm như dùng thuốc" là phương án mang lại ý nghĩa phòng bệnh vừa an toàn vừa tiện dụng, vì không có thuốc nào ngon như món ăn, rẻ như thức uống.
Bác sĩ Lương Lễ Hoàng